Ieders homelab-reis is uniek – zet je eerste stappen
Doe het lekker zelf
“Heb jij al een homelab?” Zo’n beetje iedere tech-influencer stelt momenteel deze vraag. Niet heel vreemd natuurlijk, want men wordt zich meer en meer bewust hoe akelig big tech eigenlijk is en het verlangen om je diensten in eigen beheer te hebben wordt steeds groter. Beginnen aan je eigen homelab kan een grote stap lijken, maar wij laten je zien dat er helemaal niet veel voor nodig is.
Het homelab heeft de afgelopen jaren een enorme sprong in populariteit gemaakt en niet zonder reden. Als een soort parapluterm voor alles wat te maken heeft met thuis experimenteren met digitale apps en online infrastructuur, biedt het mensen een uitvlucht van grote big tech-partijen. Want hoe fijn is het om een keer niet afhankelijk te zijn van wat Netflix je te bieden heeft, maar gewoon je eigen media-bibliotheek tot je beschikking te hebben.
Toch is er een drempel voor mensen om in te stappen, want enige technische kennis is een vereiste. Als het installeren van een verse Windows-installatie je al bang maakt, dan snap ik dat het idee van homelabbing je het lood in je schoenen giet. Wie de stoute schoenen durft aan te trekken of bereid is om hele kleine stapjes te maken en nieuwe vaardigheden te leren, staat een prachtige reis te wachten. Als ik zelf iets heb geleerd het afgelopen jaar, is dat homelabbing absoluut niet duur hoeft te zijn. Zelfs in deze economie.
Begin oh zo klein
Alles wat je nodig hebt om echt te gaan homelabben is een klein computertje dat aangesloten is op het internet. Dit kan je vaste game-pc of laptop zijn, maar de kans is groot dat je die niet 24/7 aan hebt staan en dat is wel iets wat je wil voor je eigen server. Een mini- of micro-pc biedt dan uitkomst. Misschien heb je nog een oude pc in de kast liggen die toch maar ligt te verstoffen. Je kunt ook kijken naar een goedkope oplossing als een Raspberry Pi, waarmee je een basic servertje kunt opzetten.
Heb je zoiets niet voor handen, ga dan eens op Marktplaats kijken. Bedrijven, scholen en andere instellingen doen aan de lopende band afstand van (licht) verouderde apparatuur, omdat er bijvoorbeeld geen updates meer voor verschijnen. Dit zorgt ervoor dat er voor minder dan honderd euro genoeg opties zijn aan geschikte hardware om je eigen server mee op te zetten.
Het belangrijkste is dat wanneer je zo’n computertje koopt, deze compleet is. Daarbij let je op of er wat werkgeheugen in het systeem zit, opslag aanwezig is en of de stroomadapter wordt meegeleverd. Veel van de machines die je op Marktplaats aantreft worden met 8 gigabyte aan werkgeheugen geleverd, wat niet per se heel veel is, maar voldoende is om je reis mee te beginnen.
Geen Microslop op mijn homelab
In dit besturingssysteem beheer je alles wat met je server te maken heeft: instellingen, onderhoud en de software die je gaat gebruiken. Bij de eerste installatie is het praktisch om je nieuwe server nog even aan een beeldscherm te hangen om alles makkelijk in te kunnen stellen, maar daarna kan deze de meterkast in. Het mooie aan dit soort software is namelijk dat je deze via je browser kunt bedienen. Zo kun je dus vanaf je normale pc, laptop of tablet bij je homeservewr komen, zonder dat er nog allemaal apparatuur aan je server moet hangen.
Het leukste onderdeel voor mij blijft het ontdekken van nieuwe software en dingen die je kunt doen met je eigen homelab. Zo is het een heerlijk gevoel om je eigen mediabibliotheek in te richten, zodat al die dure streamingdiensten uiteindelijk de deur uit kunnen. Of wat dacht je van het inrichten van je eigen foto-opslag, zodat je niet afhankelijk bent van partijen als Apple en Google voor je foto-backups? Het is allemaal mogelijk en veelal gratis door de open-sourcesoftware die je gebruikt op je eigen server. Geen verborgen kosten, geen ogen die meekijken en jij hebt de volledige controle.
Voor het opzetten van een server gaan we afscheid nemen van Windows. Naast dat Microsoft er alles aan doet om Windows te verkutten, is er een grote kans dat jouw verouderde hardware niet meer wordt ondersteund door de techgigant. Ook is Windows minder geschikt om een lichtgewicht server in eigen beheer te draaien.
Gelukkig is veel van de server-software die we gaan gebruiken op Linux gebaseerd en kun je deze software op vrijwel alle hardware draaien. . Qua besturingssysteem heb je een aantal opties om mee aan de slag te gaan, bestaande uit een pure Linux-distro als Ubuntu Server of Fedora Server, maar voor het gebruikersgemak raadt ik specifieke server-software aan zoals TrueNAS Scale (Community Edition) of Unraid. Die eerste heeft mijn persoonlijke voorkeur aangezien deze helemaal gratis is in gebruik, in tegenstelling tot de licentie die nodig is voor Unraid.
Probeer veel, maak fouten, maar heb plezier
Wat kan er nu nog mis gaan? Verrassing: een hoop, maar dat is niet erg! Helemaal wanneer je net aan je reis gaat beginnen, zul je regelmatig tegen zaken aanlopen waarbij je denkt: hoe is dit nou weer gebeurd? Ook bij mijn eigen homelabsetup ben ik in de eerste dagen een aantal keer helemaal opnieuw begonnen. Een verkeerde instelling hier, een fout commando daar en je kunt de installatie-USB er weer bij te pakken om een nieuwe poging te wagen.
Gelukkig ben je niet de eerste persoon die gaat proberen om zijn eigen homelab in te richten en staat het internet al vol met goede bronnen over hoe je dit het beste aan kan pakken. YouTubers als Hardware Haven, Christian Lempa en Wolfgang’s Channel maken met regelmaat video’s over hoe je jouw eigen homelab verder in kunt richten, welke software handig is of welke fouten je vooral niet moet maken. Of ga met je vraag naar een zoekmachine: de kans is groot dat iemand voor jou al tegen hetzelfde probleem is aangelopen.
Het is een reis van vallen en opstaan, die soms zeer doet maar waar je altijd beter uitkomt dan dat je er in ging. Mijn persoonlijke advies zou altijd zijn: voorkom dat je te snel een sprong in het diepe maakt. Wanneer je net begint, is het wijs om niet meteen al je diensten weg te doen die essentieel zijn. Gooi bijvoorbeeld niet meteen heel je Google Photos-bibliotheek leeg voordat je enigszins zeker weet dat je server stabiel draait. Daarnaast kan het nooit kwaad om extra backups te draaien van je diensten, zowel binnenshuis als daarbuiten. Want data verliezen, daar zit echt niemand op te wachten.
Maar wat er ook gebeurt op deze ontdekkingsreis: zorg vooral dat je ook plezier hebt tijdens het proces. Herontdek het plezier van een nieuwe vaardigheid te leren, verken welke apps er allemaal nog meer zijn om te installeren en ervaar het genot om tientallen euro’s aan dure abonnementen gedag te zeggen. De homelabbing-reis zal voor iedereen uniek zijn, maar moet voor ons allemaal het leven een stukje leuker maken.
