Zo luister je muziek als je van Spotify af wil

Muziek zoals jij het wilt

Het was ooit zo’n mooi concept: onbeperkt muziek streamen voor een paar euro per maand. Sinds de lancering in 2009 hebben we echter een hoop zien veranderen aan Spotify. De maandkosten reizen de pan uit, terwijl AI-slop onze playlists insluipt. Niet gek dus om te besluiten dat het wel mooi is geweest met de Zweedse streamingdienst. Maar waar ga je dan je muziek luisteren? We helpen je graag een alternatief vinden – of beter nog: dit zijn onze tips om de grip op je muziek terug te winnen.

Column

Verder zonder spotify

De vraag is natuurlijk waar je moet beginnen, want er zijn legio paden om te bewandelen. Sommige zijn ingrijpender dan andere. Je kan er bijvoorbeeld voor kiezen om simpelweg een andere streamingdienst te zoeken, maar als je op zoek bent naar échte vrijheid, dan komt er wel wat meer om de hoek kijken. Wat ons betreft zijn er drie opties om los te breken van Spotify en het heft weer in eigen hand te nemen. Te weten: overstappen op een alternatief, terugkeren naar een fysieke collectie of ‘gewoon’ je eigen streamingdienst opstellen.

Niveau 1: zoek een alternatieve streamingdienst

Dus, je bent Spotify beu, maar je wil wél de gemakken van een streamingdienst zonder een eigen collectie? De makkelijkste stap is dan om op zoek te gaan naar een alternatief voor je digitale muziekbehoeften. Gelukkig bestaan hier tal van opties voor, al komen ze allemaal wel met wat schaduwzijdes – vaak op te delen in een van drie groepen: Big Tech, muziekkeuze of prijs. Ik neem je mee door de verschillende opties.

Apple Music

Apple Music is de makkelijke optie als je al helemaal in het Apple-ecosysteem zit. Heb je al een iPhone, iPad, AirPods en/of een MacBook? Dan is dit de way to go als je muziek thuis of onderweg wilt luisteren. Het aanbod zal veelal hetzelfde zijn als dat van Spotify en je afspeellijsten zijn makkelijk over te zetten met verschillende online tooltjes.

Voornaamste nadeel: je blijft vastzitten in het Big Tech-ecosysteem van Apple, met kans op prijsstijgingen of ‘verkutting’ van de dienst.

YouTube Music

Vrij vergelijkbaar met het verhaal over Apple, maar dan aan de Android-kant van het spectrum. Ook op YouTube Music is praktisch alle muziek te vinden, al is de muziekcollectie nog niet op hetzelfde niveau als Spotify. Het kan dus zijn dat je plots een YouTube-upload van je gezochte nummer krijgt, met wisselende resultaten. Het grote voordeel is dat je dit abonnement wel relatief voordelig kunt bundelen met YouTube Premium. Dus als je al een fervent YouTube-kijker bent, kan dit zeker de moeite waard zijn.

Voornaamste nadeel: het is Google, dus je weet dat de dienst uiteindelijk gaat verkutten en plots kan verdwijnen.Esther BoltEn Big TECHCHHCHCHCH

Deezer

Het echte Europese alternatief – de Franse streamingdienst Deezer – draait ondertussen ook alweer heel wat jaren mee. Deezer is dan ook redelijk vergelijkbaar in functionaliteiten met andere apps. De visuele stijl van de dienst is- nouja, een keuze, maar goed: luisteren doe je met je oren en je ziel.

Deezer is helaas niet op alle fronten even sterk als de concurrentie. Zo stelt Deezer minder aanbevelingen voor – al kan dat een voordeel voor je zijn – en de muziekbibliotheek is minder toereikend. Toch heeft Deezer een duidelijke anti-AI positie ingenomen, die we alleen maar kunnen toejuichen.

Voornaamste nadeel: Deezer schiet op muziekkeuze net te kort, zeker als je snobistisch bent over hele niche muziekgenres.

Qobuz

Als we het dan toch over snobistisch muziek luisteren hebben, dan moet je bij Qobuz zijn. Deze dienst begon ooit als winkelplatform, maar is nu ook een aantal jaar als streamingdienst beschikbaar. De dienst hemelt zelf vooral de hoge muziekkwaliteit op. Waar andere diensten nu pas fatsoenlijke audio-kwaliteit voorschotelen, kunnen de fijnproevers voor hun 24-bit hi-res audio al jaren terecht bij Qobuz. *chef’s kiss*

Voornaamste nadeel: de prijs. Abonnementen beginnen vanaf 16 euro per maand, als je maandelijks wilt kunnen opzeggen.

Niveau 2: ga een eigen muziekcollectie aanleggen

We zijn met de jaren natuurlijk redelijk verwend geraakt met eindeloze muziekbibliotheken van online diensten als Spotify en consorten. Praktisch ieder muzikaal nummer ligt direct onder je vingertoppen – en toch draai je voor de miljoen-miljardste keer de Koffielounge Beats afspeellijst af, terwijl je nog steeds geen van de nummers bij naam kan noemen. Ik ben er heilig van overtuigd dat we door deze eindeloze muziekdiensten de kunst van het klassieke albumluisteren zijn verleerd.

Dus laten we daar weer mee beginnen, door je eigen muziekbibliotheek aan te leggen. Dit kan zowel fysiek als digitaal, maar naar alle waarschijnlijkheid zal het een combinatie van de twee worden, waarbij je vooral een keuze moet maken over welke mediavorm je voorkeur heeft. Hoewel ik origineel begon met lp’s verzamelen, bleek voor mij al snel dat cd’s het praktischere medium zijn – al missen ze natuurlijk het typische geluid van de langspeelplaat.

Vooral bij cd’s is het handig om ze niet alleen fysiek te hebben, maar ook digitaal op te slaan. Dat is niet alleen om je muziek veilig te stellen, maar ook om deze terug te luisteren wanneer je niet bij je stereo-installatie in de buurt bent. Dit kan in de klassieke programma’s als Windows Media Player of iTunes, maar mijn persoonlijke voorkeur gaat tegenwoordig uit naar het gratis stukje software MusicBee voor Windows-gebruikers (en naar verluidt ook op Linux via WINE).

Het prettige aan MusicBee is dat het een alles-in-één-oplossing is voor muziekcollecties op de computer. De software biedt niet alleen de mogelijkheid om cd’s te rippen voor digitale opslag, maar organiseert ze ook meteen en voegt titels, artiestennamen, albumhoezen en genres toe. Mocht je daarna ook een digitale mediaspeler gebruiken om je muziek onderweg te luisteren, dan kan ook deze beheerd worden door MusicBee. Zo leeft alles op één plek.

Maar waar haal je vandaag de dag nog cd’s? Goed nieuws: die vindt je tegenwoordig weer overal. Mocht je op zoek zijn naar fysieke schijfjes, geef dan de platenzaak weer eens een bezoekje: niets is zo fijn als op een zaterdagmiddag lekker door de bakken met albums te bladeren, op zoek naar een nieuwe aanwinst. Zijn de prijzen daar iets te hoog voor je, dan kan het ook lonen om tweedehands te zoeken. Duik bijvoorbeeld je lokale kringloopwinkel in, of zoek de tweedehands speciaalzaak bij je in de buurt op. Shout-out naar Green Vinyl, hier in het prachtige Breda.

Ook digitaal zijn er nog altijd voldoende opties om albums te vinden. Platformen als de iTunes Store en Qobuz kunnen je aangekochte nummers en albums downloaden naar je lokale muziekbibliotheek. Mocht je echter op zoek zijn naar minder mainstream en meer indie-gedreven muziek? Dan is Bandcamp al sinds jaar en dag de perfecte plek om albums op de kop te tikken.Tom KauwenbergBandcamp blijft bovendien een van de meest directe manier om kleinere bands en artiesten financieel te steunen. Support your local noisemakers. Dit is voor mij de plek om bijvoorbeeld op videogames en anime geïnspireerde muziek te vinden.

Niveau 3: zet je eigen privé streamingdienst op

Wanneer het verzamelen eenmaal begint, zit je in no time met een muziekcollectie van tientallen, zo niet honderden gigabytes op je computer. Heerlijk om te hebben, maar wat als je even van huis bent en toch naar die lokale muziek wilt luisteren? Of geen zin hebt om je computer aan te slingeren om een plaatje op te zetten? Dan duiken we pas echt de diepte in: het wordt tijd voor je eigen streamingdienst.

Het klinkt als een hele onderneming, maar uiteindelijk valt het allemaal wel mee – al is wat technische kennis op dit vlak wel een vereiste. We besparen je de pagina’s aan uitleg over het installatieproces, maar tippen je wel op de benodigde spullen om zelf aan de slag te gaan. Geen zorgen: lokale muziekstreaming is een rabbit hole an sich; het internet staat vol met video’s en andere documentatie, mocht je de stap-voor-stap uitleg blieven.

De belangrijkste keuze is wat je als server gebruikt. Wil je naast muziek ook films, series en andere documenten opslaan? Dan is een NAS (Network Attached Storage) een goed idee. Gaat het alleen om je muziekcollectie op te slaan en te gebruiken, dan is het waarschijnlijk goedkoper om een mini-pc tweedehands aan te schaffen en deze in je meterkast te hangen.

Onafhankelijk van het systeem dat je gebruikt, zal je nog wat software nodig hebben om je eigen streamingdienst op te zetten. Dit bestaat uit twee componenten: de muziekapplicatie die je muziek serveert aan andere apparaten en het verbindingsaspect, zodat je jouw muziek ook buiten de deur kunt luisteren.

Voor de muziekapplicatie zijn er verschillende programma’s die bestanden op bijvoorbeeld je mobiele telefoon of mediacenter beschikbaar te maken. De populairste is Plex, al zijn recente prijsverhogingen wel een indicatie dat de verkutting ook daar is binnengeslopen. Als alternatief is er Jellyfin, maar deze vereist wel meer een ‘poten in de klei’-mentaliteit. Ga je geen films en series op je server zetten, dan is er ook nog Navidrome: open-source software die je muziek aan tal van apps beschikbaar stelt, zonder dat een videogedeelte om de hoek komt kijken.

Met zo’n stukje software is je muziek overal beschikbaar, zolang je maar op je thuisnetwerk zit. Wanneer je de deur uitstapt en je van je wifi-netwerk af bent, stopt het afspelen. Gelukkig zijn ook daar praktische oplossingen voor, waarvan de bekendste misschien wel Tailscale is. Deze software installeer je op je server én op (bijvoorbeeld) je telefoon, waarna Tailscale een directe connectie tussen beide apparaten aanlegt. Zo lijkt het alsof je op je thuisnetwerk zit, zonder dat je daadwerkelijk thuis hoeft te zijn.

Ongeacht op welk niveau je instapt of wat je wilt bereiken, er is geen betere plek of tijd om afscheid te nemen van Spotify dan het hier en nu. Begin klein en neem je tijd of spring meteen in het diepe: de keuze is aan jou, maar we staan klaar om je vragen te beantwoorden wanneer ze opkomen. Je bent altijd welkom in onze Discord-server; daar staan muziekliefhebbers die de sprong al hebben genomen, voor je klaar.