Na een halfjaar met Linux wil ik niet meer terug
Ik mis wel mijn Winner, Winner kip
In een poging om van Windows af te komen, stapte ik een halfjaar gelden over naar Linux als besturingssysteem voor mijn game-pc. Ik liep uiteraard tegen wat problemen aan, maar niets onoverkomelijks. Op één punt na: ik kan mijn favoriete battle royale-games niet meer spelen.
Vorig jaar november stapte ik cold turkey over van Windows naar Linux. Mijn positieve ervaringen met de Steam Deck zorgden voor genoeg vertrouwen in de notie dat gamen op Linux niet langer een niche was, maar voorzichtig klaargestoomd werd voor massagebruik. Met de achtervang dat ik voor werk kan terugvallen op een MacBook en voor het brood op de plank niet afhankelijk zou zijn van Linux, maakte ik de sprong.
Geen dual-boot en geen ssd in een la met Windows 11 als back-up: ik veegde mijn schijven schoon en stapte over op Bazzite. Ik bereidde mij mentaal voor op het moeten zoeken naar tientallen commando’s om handmatig alle programma’s die ik gebruik op mijn desktop een voor een te installeren. Gelukkig is Bazzite een vrij kant-en-klare versie van Linux, gericht op gamen, waar je als onervaren Linuxgebruiker weinig aan kunt slopen.
Niets van dat alles. Bazzite komt voorgeïnstalleerd met een eigen software-winkel waarin je honderden programma’s met een muisklik kunt installeren. In tegenstelling tot de Microsoft Store worden hier geen producten van een bepaalde verkoper voorgetrokken en zijn er geen reclames. Had ik al gezegd dat vrijwel alles open-source en gratis is?
Toegegeven: ik gebruik weinig niche software. Zeker als je veel aan video- of fotobewerking doet, weet ik niet of de overstap zo makkelijk gaat. Voor wat mailen, schrijven, internetten, streamen en zaken als Discord is Bazzite prima in staat je een neutrale, reclamevrije ervaring te geven. De eerste maand met het besturingssysteem voelde dan ook onverwacht als een verademing ten opzichte van Windows. Al had ik niet de illusie dat ik helemaal zonder offers door dit Linux-experiment ging komen.
De Deeprun Tram is voor mij een essentiële verbinding
Games op Steam werken door Proton vrijwel zonder uitzonderingen op een Linux-machine. Je kunt Proton zien als vertaalmachine die ervoor zorgt dat games die (vrijwel altijd) ontwikkeld zijn voor Windows, ook draaien op Linux-systemen – en dan op SteamOS in het bijzonder. Wanneer je een game vanuit Steam opstart, maakt Proton automatisch de vertaalslag en zal je game in negen van de negenennegentig gevallen gewoon opstarten zoals je gewend bent.
Buiten Steam is dat een ander verhaal en zeker voor mij was er een specifieke game die moest draaien op Bazzite, anders ging het hele experiment na een week al de prullenbak in. Sinds 2005 speel ik namelijk World of Warcraft en hoewel dat vandaag de dag vrij casual is, log ik elke maand wel een paar uurtjes in om even in te checken. World of Warcraft op Steam aanschaffen kan niet, dus dan moet je zorgen dat je in dit geval de Battle.net-launcher werkend krijgt.
Dat had iets meer voeten in de aarde. Ik vond een programma dat dit mogelijk moet maken op Bazzite, maar dat werkte voor mij niet. Nu kun je in sommige gevallen ook niet-Steam games via Steam alsnog opstarten, maar in het geval van World of Warcraft werkte dat niet.
Het leek erop dat ik mijn wekelijkse tramritje van Iron Forge naar Stormwind niet zou maken. Na lang zoeken kwam ik echter uit bij de Faugus-launcher, dat als een soort vliegende keep elke game probeert af te vangen die je niet via Steam en dus Proton kunt draaien. Zo ook World of Warcraft.
Niet alleen kon ik de game gewoon met al mijn uitbreidingspakketten blijven spelen, maar draait de game via Faugus zelfs met een hogere framerate dan op mijn Windows-installatie. Dat bleek bij meer games het geval. Het is mij niet duidelijk wat Windows allemaal uitspooktop de achtergrond, maar een schone Bazzite-installatie doet in veel gevallen wonderen voor de gameprestaties.
In alle opzichten was de overstap naar Bazzite veel soepeler dan ik had verwacht. Uiteindelijk blijft het pc-gamen en moet je net als op Windows hier en daar wel eens klooien met de instellingen om de beste ervaring te krijgen. Maar vooralsnog wordt elke controller die ik inprik meteen herkend, heb ik de programma’s voor het instellen van mijn toetsenborden gewoon kunnen gebruiken en is er zelfs alternatieve software voor mijn Stream Deck, al moet je daar wel wat meer moeite voor doen om alles goed werkend te krijgen.
Na een half jaar is mijn conclusie dat gamen op Bazzite je nergens in de weg hoeft te zitten en alles gewoon werkt. Bijna alles.
Op het strafbankje bij de cheaters
Al kort na de release in 2017 werd Player Unknown’s Battlegrounds (PUBG) een van mijn favoriete games. Ik kan de uren niet tellen waarin ik samen met vrienden door Erangel sjokte, op zoek naar wapens en de volgende tegenstander. Het leverde mij al veel memorabele momenten op. Helaas is die tijd voorbij.
Niet omdat de PUBG-servers opeens offline zijn gehaald, maar omdat de game simpelweg niet draait op Linux. Zoals wel meer online shooters maakt PUBG gebruik van anti-cheatsoftware die toegang wil tot de kernel van je besturingssysteem. Dat is op Windows inmiddels standaard, maar op Linux ligt dat een stuk ingewikkelder. Dit betekent dat PUBG niet eens wil opstarten, net zoals Apex Legends en Call of Duty – zelfs Fortnite kan ik vergeten.
Als ik een battle royale-game wil spelen, moet ik of terug naar Windows of een console. Ik vind allebei geen optie, maar ik mis mijn PUBG-squad wel.
Ik heb stille hoop dat met de komst van de Steam Machine, gamen op Linux nog populairder wordt en gamemakers naar alternatieve anti-cheatmethodes gaan zoeken. Want andere vormen van anti-cheat bestaan wel. Zeker nu je SteamOS ook op andere pc’s mag installeren van Valve, is de overstap nog nooit zo makkelijk geweest.
Mijn squad zal het voorlopig nog een poosje zonder mij moeten doen. Bazzite blijft in elk ander opzicht echt een verademing ten opzichte van Windows. De afwezigheid van advertenties weegt op tegen het feit dat een handvol van mijn games niet werken. Daarnaast draaien de meeste games beter dan op Windows, waarschijnlijk omdat Bazzite niet constant op de achtergrond bezig is met Copilot herinstalleren.
Ik maak me geen illusies dat Microsoft binnen een paar jaar veel marktaandeel zal verliezen, maar het is een prettig idee dat er eindelijk goede vervangers zijn voor Windows. We zitten niet meer gevangen in een besturingssysteem van één grote techggiant die kan doen wat hij wil, omdat er toch geen alternatief is.
